FABLAB Geel impuls voor school van de 21-ste eeuw

KOGEKA

Begin 2018 opende het FABLAB Geel haar deuren. Deze moderne openbare werkplaats in het schoolgebouw van Sint Jozef Geel (onderdeel van scholengemeenschap KOGEKA) werd in nauwe samenwerking met het eveneens in Geel gevestigde Roland DG Benelux ingericht met computergestuurde machines. Zo kunnen alle leerlingen, maar ook lokale bedrijven en particulieren, beschikken over onder andere een snijplotter, een freesmachine, een 3D-printer, een UV-printer en een inkjet printer/snijmachine. KOGEKA-directeur Bob Heylen is trots op het FABLAB: “We willen een school van de 21ste eeuw zijn.”

Bob Heylen & Bram Vleugels

Bram Vleugels & Bob Heylen 

Bob Heylen trad in 2013 aan als directeur van KOGEKA, een scholengemeenschap voor technisch- en beroepsonderwijs met een basisschool en vijf secundaire scholen met in totaal bijna 5.000 leerlingen. Er wordt in Geel en Kasteren een breed studieprogramma aangeboden – “soms uniek in de regio of (bijna) in heel Vlaanderen” – met naast een reeks technische opleidingen bijvoorbeeld ook opties als handel, voeding en personenzorg.

Nieuwe visie op onderwijs

Heylen stelde zich als taak tot een nieuwe visie op goed onderwijs te komen: “We moeten het concept ‘school’ herdenken. Een school is geen eiland in de samenleving: we moeten uitgaan van de maatschappelijke en gemeenschappelijke behoeften in heel het onderwijs.” Hij werd daarbij geïnspireerd door onder meer een studiedag over ‘herstelgericht werken’, waarbij een positief schoolklimaat centraal staat, en het pedagogisch concept van LED-leren (‘levensecht eigentijds duurzaam’), dat inzet op vaardigheden voor de 21-ste eeuw. Bovendien wil de school inspelen op het STEM-actieplan van de Vlaamse overheid, dat technologische, technische, exact-wetenschappelijke en wiskundige opleidingen en beroepen aantrekkelijker wil maken. Heylen: “Wij krijgen hier wekelijks bedrijven aan de telefoon met vraag naar technisch opgeleide mensen.”

Met het opstellen van de nieuwe visie, gebaseerd op de verbondenheid tussen leren, leven en werken, is het uitgangspunt geformuleerd: ‘Sint Jozef Geel wil de plaats zijn waar mensen elkaar ontmoeten en leren van elkaar. Wij zien ontmoeting en verbindende relaties immers als de ultieme voorwaarde voor de ontwikkeling van mensen én onze school’. De school wil daarbij middenin de leefgemeenschap staan van leerlingen, leerkrachten, de omwonenden én de lokale economie. “Maar hoe kunnen we dat realiseren en tastbaar maken?”, luidt vervolgens de vraag voor Heylen. Het fenomeen ‘FabLab’ biedt uitkomst.

Breed scala aan technieken

FabLab is een samentrekking van FABrication LABoratory. Het concept is afkomstig uit de VS en telt inmiddels wereldwijd zo’n 600 openbare werkplaatsen waar mensen aan de slag kunnen met digitaal aangestuurde machines om ideeën en ontwerpen uit te werken. Na bezoeken aan bestaande FabLabs in Leuven, Aalst en Antwerpen is duidelijk dat dit precies past bij de wensen en doelstellingen van Sint Jozef Geel.

Al snel wordt ook contact gelegd met machineleverancier Roland DG, dat in de directe nabijheid van de school haar distributiecentrum en ‘creative center’ heeft. Gert Cuypers, 3D Consultant bij Roland DG, helpt bij de realisatie van het project: “Roland DG is wereldwijd al langer een voorkeurs-leverancier van FabLabs, mede vanwege het brede scala aan technieken dat wij aanbieden. Het initiatief in Geel is voor ons echter bijzonder, omdat we altijd via onze distributeurs aan bedrijven leveren, maar als lokale partner nu eens rechtstreeks betrokken zijn. Daardoor kunnen we niet alleen nog beter en sneller ondersteuning leveren, maar hebben we de school ook een mooi en passend aanbod kunnen doen.”

Technische opleiding ‘terug sexy maken’

In nauw overleg wordt een gevarieerd machinepark samengesteld voor FABLAB Geel. Cuypers: “Door te kiezen voor wat kleinere machines, kan er binnen het budget toch een breed pakket van mogelijkheden worden geboden dat verder gaat dan enkel 3D printen. Roland DG leverde ook een GS-24 snijplotter, een MDX-50 freesmachine, een LEF-200 UV printer en een SP-540i inkjet printer/snijmachine. Zo krijgen gebruikers een veel completer verhaal te zien, en dat stimuleert nieuwe ideeën.” Als onderdeel van het project investeert Roland DG ook in het opleiden van mensen van Sint Jozef Geel en worden handleidingen en tutorials ter beschikking gesteld. “Wij willen graag scholen helpen om bij te blijven bij de digitalisering die zich in veel markten en processen afspeelt. Tegelijkertijd zien we dat ook lokale bedrijven de ontwikkelingen niet altijd kunnen bijhouden. Daarom investeren we graag in dit project. Bovendien heeft het technisch onderwijs het moeilijk, omdat veel ouders en kinderen liever voor een hogere opleiding kiezen. Wij willen het met deze nieuwe technologieën terug sexy maken.

Nieuwe technieken

 

Impuls aan toekomstplannen

Ook Bram Vleugels volgde enkele dagen opleiding bij Roland DG, om daarna als verantwoordelijk coördinator van het FABLAB Geel vooral ook zelf met de machines aan de slag te gaan. Hij geeft les in elektrisch en mechanisch engineering: “Die leerlingen kunnen in het FABLAB snel en eenvoudig even een onderdeeltje maken, terwijl dat voorheen veel meer werk was. Maar laatst ontstond bijvoorbeeld bij de Voedings-opleiding ook het idee om hier mallen voor pralines te vervaardigen.” Na ruim een half jaar begint FABLAB Geel goed op gang te komen, vertelt Vleugels: “In mei en juni hebben we het druk gehad met studenten – ook van externe opleidingen – die hier projecten uitvoerden. Ook zien we dat bedrijven en bijvoorbeeld hobbyisten hier nu zaken komen uitproberen. Twee avonden per week maakt de avondschool gebruik van deze ruimte. En zelfs tijdens het zomerverlof waren we werkzaam met een zeer succesvol ‘Robotkamp’, waar 15 jongens en meisjes aan de slag gingen om hun eigen robotwagentje te maken.

Bob Heylen en Bram Vleugels zijn blij met de samenwerking en ondersteuning door Roland DG bij de realisatie van FABLAB Geel. De school viert juist dit schooljaar het 100-jarig bestaan: “Dit project geeft een enorme impuls aan de toekomstplannen die we hebben gemaakt.”